Teleférico do complexo do Alemão

In de mooie stad Rio de Janeiro bezoeken toeristen bijna altijd het Christusbeeld en de Suikerbroodberg. Meestal komen hier dan nog een aantal stranden bij zoals die van de wijken Copacabana en Ipanema. Vaak wordt de botanische tuin bezocht en regelmatig gaan de voetjes van de vloer op het ritme van de samba in één van de vele samba bars in de wijk Lapa. Natuurlijk zijn er nog vele andere interessante bezigheden in deze stad van voormaat. Flink wandelen in het op één na grootste stadsbos in de wereld het floresta da Tijuca is fantastisch maar wordt vaak overgeslagen tijdens een bezoek van bijvoorbeeld slechts 3 dagen. Want gewoon mensen kijken, de sfeer opsnuiven, het centrum met zijn vele bouwstijlen bezoeken, is voor bijna iedereen genoeg. 

Het afgelopen decennium zijn tours die favela´s (sloppenwijken) bezoeken steeds bekender geworden. Dit begon met het bezoek aan de grootste favela van Rio genaamd Rocinha. Sinds twee jaar worden een aantal favela´s gepacificeerd. Dit betekent dat de drugsbazen en ondergeschikte handlangers uit de wijk worden gejaagd, eerst een tijdelijke en daarna een permanente politiemacht de wijk gaat controleren. Naast het spierballenpolitionele gedeelte worden sociale werkers ingezet, wordt in een aantal gevallen de infrastructuur verbeterd en wordt de scholing beter geregeld. De UPP wordt op een strategisch punt in de wijk geïnstalleerd. Dit is de Unidade de Polícia Pacificadora; kortweg pacificatie-politie. Het werkt goed maar natuurlijk is er kritiek omdat deze UPP´s meer in de favela´s van de rijke zuidelijke zone van Rio worden geïnstalleerd.

In de noordelijke zone van de stad zijn minder duidelijke toeristische punten. Één van de bekendste is het Maracana voetbal stadion, maar er zijn meer mogelijkheden............. Een groot probleem van eigenlijk alle favela´s in Rio is de infrastructuur. In deze wijken die zijn ontstaan uit wildgroei zonder enige planning, zijn allerlei basale voorzieningen niet goed geregeld op zelfs afwezig. Het openbaar vervoer in favela´s is voor het grootste gedeelte informeel. Verplaatsing van één wijk naar de andere is gecompliceerd, bewegwijzering ontbreekt en de reistijd naar werkplekken zoals het centrum of de zuidelijke zone is heel lang. Het complexo do Alemão is een grote agglomeratie van tientallen favela´s die in 2011 zijn gepacificeerd. In 2001 is de teleférico geïnaugureerd; dit is een kabelbaan met gondeltjes voor maximaal 10 personen die begint in het station van de wijk Bonsucesso en die gedurende 3,5 kilometer nog 5 andere stations aandoet en uiteindelijk eindigt bij Palmeiras. Het is een fantastisch systeem van openbaar vervoer dat slechts 1 real enkele reis kost en de lokale bevolking helpt om zich sneller, beter en veiliger te verplaatsen naar bijvoorbeeld het treinstation van Bonsucesso. Hier kan namelijk de trein naar het centrum van de stad worden genomen. 

Deze teleférico is niet specifiek aangelegd met de bedoeling om een toeristische trekpleister te zijn, maar het is zeer de moeite waard om kennis te maken met dit originele openbaar vervoer, boven de immense zee van favela´s te 'zweven' en te zien hoe de bevolking leeft. Het is heel erg de moeite waard, geeft alweer een ander uitzicht op deze schitterende stad en is goed voor de bevolking van de armere noordelijke zone. Dit bezoek kan goed worden gecombineerd met een visite aan de igreja da Penha die op de markante rots ligt die vanaf het internationale vliegveld te zien is. Dit deed ik met mijn laatste groep en het was een groot succes. Wat een lieve mensen overal……………Het beste van Brazilië is tenslotte de Braziliaan!

Laranjal do Jari

2002. Verkiezingen in Brazilië: Lula fans bevolkten, net als wij, de straten van Brazilië. Wij deden dat samen met een Summum groep. Een geweldige reis, met een bont gezelschap onder de bezielende begeleiding van Michiel Swanborn.  We vlogen van oost naar west, we reden van noord naar zuid, we voeren van rivier naar rivier en we aten daar waar het goed en lekker was. En Lula werd president.

Al onze reizen zijn hoogtepunten naar toch kwam Brazilië in de TOP 3. Waarom dan vraagt u zich af? De mensen, de natuur, het eten, de puurheid, de rust maar ook de drukte van grote steden! Maar vooral voor die ene man die ons dat heeft laten zien en laten beleven. Michiel.

2006. Weer verkiezingen in Brazilië en wederom met Lula in de strijd en, we willen terug naar Brazilië. In de vier jaar daartussen hebben we altijd contact gehouden met Michiel. We hebben hem toen benaderd met de volgende vraag: als wij met zes vrienden rond willen reizen zou jij dan met ons mee willen reizen? De plezierige onderhandelingen om hem tot onze privé gids te promoveren hebben niet lang geduurd. We hadden ons verlanglijstje, de Pantanal, de watervallen en varen op de Amazone, meegestuurd en hem de vrijheid gegeven om dat aan te vullen met niet alledaagse hoogtepunten van het mooie land. En dat is hem goed gelukt. Vooraf via de mail werden we al voorbereid, hou rekening met back to basic en het echte nog niet ontdekte Brazilië.

En dat heeft hij waargemaakt. Het nog niet ontdekte noorden in de deelstaten Pará en Amapá, de prachtige zandduinen in Jeri, de tocht naar een onbewoond eiland aan de rand van de beschaving waar we drie dagen hebben genoten van de eenvoud, de hangmat en de geweldige natuur om ons heen. De ontmoeting met drie bosbewoners, die mij een koffie aanboden in een al weken lang niet afgewassen kopje, staat nog op mijn net vlies. Maar ook de rit per paard in Jeri, de bewoners van dorpjes aan de enorme Amazone rivier, de ontmoeting met een aanbidder waarvan ik een prachtig voetbalshirt kreeg, een bezoek aan een dames kapper in een oud goudzoekers dorpje, de geweldige dagen in Pantanal waar we verbleven op dezelfde boerderij als in 2002.  En wat denk je, dezelfde blauwe Ara’s waren er ook nog. Guillerme en Thelma hebben ons verblijf,  voor de tweede keer, tot een nooit meer te vergeten hoogtepunt gemaakt. Dronken worden in Macapá en vervolgens worden weggebracht in een Fiatje met daarin 6 personen waarvan 5 met een slokkie op.

Ja en dan komt het onvermijdelijke, de laatste avond. Een lekker etentje in onze pousada. Michiel sprak vele mooie woorden maar het allermooiste was toch wel, “wat fijn dat jullie deze reis met mij wilden maken”.

Hij ging mee als gids en we namen afscheid als vriend. Een bijzondere mooie ervaring waar we alle zes aan terug denken als een niet meer uit te wissen kostbare herinnering.

  

Indien gewenst, er is een compleet verslag beschikbaar.

Namens de groep van toen,

Ria Eikelenboom

Overal zijn diertjes

Ik verbaas me er telkens weer over dat meer dan 500 jaar na aankomst van de eerste Portugezen, deze wonderbaarlijk mooie stad Rio de Janeiro nog zoveel natuurlijk dierenleven in zich herbergt. Je zou verwachten na eeuwen menselijke bezetting, dat groen, bos en natuur zo langzaam aan wel zou zijn verdwenen. En met het verdwijnen van bos verandert het hele ecosysteem en verdwijnen de beestjes ook. Maar er is nog steeds heel veel groen in de stad. Niet alleen stadsparken en palmbomen langs de strandboulevards. Er zijn grote bossen met Atlantisch regenwoud. Op de hoger gelegen hellingen van de vele heuvels en bergen in de stad is het groen. En in dit subtropische klimaat is het tijdens de warmere regenachtiger tijd van november tot april het groenste en mooiste groen in de wereld! Gedeeltelijk opnieuw aangeplant, gedeeltelijk wild gegroeid nadat het ooit gekapt is geweest en ook nog een heel klein beetje oer-begroeiing.

Laatst was ik op bezoek bij vrienden en stond bij het open raam een vies drankje te drinken. Ik tuurde wat naar buiten en bekeek de vruchten aan de palmbomen voor het pand. Is dat een vleermuis............? Die zijn toch donkerder van kleur..........Wat is het dan.................?

Een Gambá kwam via hoger gelegen bomen naar de palm vlak voor het open raam en begon heel rustig, soms hangend aan zijn staart, aan de palmnoten te knagen. Ik stond op de eerste rang, riep mijn vrienden en we hebben gedurende een half uur in alle rust het beestje in zijn natuurlijke omgeving kunnen observeren.

Een Gambá is een Zuid-Amerikaanse Opossum: een buidelrat en voor de liefhebbers een Didelphis Albiventris. Een omnivoor die helemaal niet zeldzaam is en waarvan sommige versies als huisdier worden gehouden. Het dier heeft zich goed aangepast aan menselijke bezetting en is niet met uitsterven bedreigt. Maar het is zo heerlijk om een wild dier zijn gang te zien gaan, in een voor hem natuurlijke omgeving. Ik vergat helemaal dat mijn vieze drankje lauw aan het worden was. Na een half uur ging het beestje weer naar de hogere helling, waar slechts bos en struikgewas is en er waarschijnlijk een grote uil zat te wachten op een niet te versmaden opossumpje.

De al langere tijd lopende, goed georganiseerde reis van Summum.nl naar Patagonie is voornamelijk een natuurreis. Veel tot de verbeelding sprekende dieren worden gezien en allerlei Latijnse namen kunnen gedurende de reis worden genoteerd in de opschrijfboekjes en dagverslagen. Otaria flavescens, Rhea pennata, Dolichotis patagonum, Campephilus magellanicus. Maar zeker ook de Cephalorhynchus commersonii: de Commerson dolfijn. Zelfs in het Nederlands klinkt de naam mooi en interessant. En dat is deze kleine dolfijn ook zeker. Maar vooral heel fotogeniek: kleuren van een orca of een reuzenpanda.

Voor de ruige noordoostelijke kust van Argentijns Patagonie kun je met een soort zodiac de zee op om deze dieren te zien. Ze zijn nieuwsgierig, blijven bij hun visgronden, houden van golfsurfen en soms springen de mannetjes het water uit om met hun slaande staart de vrouwtjes de imponeren. En wij mochten ons gelukkig prijzen dat we net dat laatste voor onze boot zagen gebeuren bij de laatste reis. Iets van 5 maal sprong het beest op 3 meter afstand van ons uit het water, sloeg bij het terugvallen in zee hard met zijn staart op het water en vervolgens nog een keer. Wij stonden ademloos te kijken en steeds leek het alsof hij ons een knipoog gaf voor het verdwijnen in zee. "Zien jullie welk vrouwtje ik op het oog heb", leek hij ons te zeggen. Daarna speerde hij in het water weg. En snel dat ze zijn! Ze zouden 80/90 kilometer per uur halen.

Ze kunnen ook pesten. Want steeds als je denkt een mooie foto te kunnen maken terwijl ze langs de boot zwemmen, maken ze een haakse bocht en komen aan de andere kant van de boot weer boven. Soms piepend om ons maar duidelijk te maken, dat ze zich slechts laten fotograferen wanneer hen dat uitkomt.

Een van de vele schitterende beesten in de zuidelijke contreien van het afgelegen Zuid-Amerika, en je moet flink kunnen zwemmen om een wedstrijdje van ze te kunnen winnen.

De Canadese bever is toch een grappig beest. Vooral de bever die in de Andes op Vuurland in de buurt van Ushuaia voorkomt. Zijn natuurlijke vijanden zijn de rivierotter, wolf, rode lynx. In de 20e eeuw is dit knaagdier uitgezet op Vuurland in de hoop dat veel geld zou kunnen worden verdiend met de verkoop van de vachten. Net zoals in de 19e eeuw gebeurde in Noord-Amerika. Dit mislukte omdat de winters op Vuurland niet zo streng zijn als in bijvoorbeeld Canada. De vacht werd niet van een dusdanige kwaliteit dat het economisch rendabel zou zijn om op grote schaal op de bever te jagen. Er zouden nu tussen de 200.000 en 300.000 bevers op heel Vuurland zijn. Ze hebben weinig te vrezen van de mens want de Argentijnse en Chileense overheden doen weinig tegen de alsmaar uitdijende populatie.

Op verschillende plekken kunnen op Argentijns Vuurland bevers worden gespot. Vaak in een zeer mooie, betoverende, sprookjesachtige omgeving. Te midden van de southern beech trees (Nothofagus) zijn deze bevers nu na een aantal generaties nog steeds schuw.

Met een zeer aantrekkelijke excursie tijdens een Patagonie reis van Summum.nl zijn we ´s avonds de bergen in gegaan en hebben geprobeerd een bever familie te spotten. Dat viel niet mee, hoewel we gedurende 1,5 uur doodstil zijn geweest. Het lukte uiteindelijk wel. Maar in al die jaren dat ik ze probeer te zien, heb ik al vaak in een fantasie borden in bevertaal geplaatst met als opschrift: er zitten hier geen rivierotters, wolven en lynxen! En toch weigeren de bevers in grote getalen tevoorschijn te komen. Oliedom natuurlijk. Ik zou er ook nog op kunnen zetten dat de Argentijnse autoriteiten geen gevaar zijn, want die zijn drukker bezig met het claimen van de Falklands.

De schitterende bosrijke omgeving maakt zo´n mooi stil samenzijn in de bergen bijna compleet. De laatste zonnestralen op een paar besneeuwde bergtoppen en het oorlogsgebied van door bevers omgeknaagde bomen doen ook veel. Na afloop in de blokhut zorgt veel goede Argentijnse wijn voor de perfecte avond.